‘Όχι στο Διακοσμητικό Τσαγιερό’: μια ποιητική εξερεύνηση των γυναικών στην Κύπρο

Η συλλογή διηγημάτων της Ερατώ Ιωάννου του 2020, Not in the Ornamental Teapot, είναι μια σύντομη αλλά δυναμικά εκφραστική ανάγνωση, που φτάνει στα48 σελίδες. Η Ιωάννου ακολουθεί einen λιγότερο εξερευνημένο δρόμο σε όλη τη διάρκεια των ιστοριών, απεικονίζοντας τις εμπειρίες των γυναικών στο και γύρω από το 1974.

Η συλλογή περιλαμβάνει τέσσερις ιστορίες, η κάθε μια με τη δική της μοναδική γοητεία, που εγγυάται ότι θα κάνει τους αναγνώστες να σκέφτονται. Οι ιστορίες της Ιωάννου ανοίγουν τις αναγκαίες συζητήσεις για τον πόνο, το τραύμα και την αυτονομία των γυναικών στην Κύπρο.

Η πρώτη ιστορία, «Κάτι Μικρό», εστιάζει στις αγνοούμενες προσωπικότητες στην Κύπρο, επικεντρώνοντας στην σύγχυση και την απόρριψη των αγαπημένων που μένουν πίσω για να πενθούν. Η απεικόνιση της Ιωάννου αυτής της απώλειας απομακρύνεται από το κανονικό, με το καταλυτικό της ιστορίας να είναι ένα αντικείμενο που χρησιμοποιείται για την ταυτοποίηση του αγνοούμενου αγαπημένου του πρωταγωνιστή.

Το «Κάτι Μικρό» απεικονίζει μια σύνθετη δυσαρέσκεια και μια βαθιά, χρόνια αγάπη. Η πρωταγωνίστρια της Ιωάννου ζωγραφίζει μια πιο επιθυμητή, αλλά άσκημη εξήγηση για το γιατί ο σύζυγός της δεν έχει επιστρέψει στο σπίτι, επικαλείται τη λαϊκή κουλτούρα και τις παρεξηγήσεις. Η ιστορία αφηγείται τα στάδια του πόνου, με την άρνηση στο κέντρο, ενώ υποβάλλει τους αναγνώστες να κατανοήσουν την επιμονή της πρωταγωνίστριας για το παράξενο έναντι της σοβαρής αλήθειας.

Το «Ερήμωση», η δεύτερη ιστορία στη συλλογή της Ιωάννου, απεικονίζει την αυτονομία και την απομόνωση· η πρωταγωνίστρια, μια γιαγιά, βρίσκεται ερήμωση στην πόλη της, επιλέγοντας να μείνει παρά τις προειδοποιήσεις για εισβολή.

Η άρνηση είναι διαδεδομένη σε όλο το κείμενο, με την Ιωάννου να χρησιμοποιεί ποιητική γλώσσα για να απεικονίσει μια ονειρική πραγματικότητα που αντανακλά τη δική της χαρακτήρα που σβήνει. Η μνήμη και το παρόν είναι διαπλεκόμενα, καθώς οι αναγνώστες βιώνουν το ταξίδι μέσα στην πόλη και την νέα αντίληψη της γιαγιάς για το σπίτι μέσα από τα μάτια της μοναξιάς.

Σύντομα, η ελευθερία ρέει μέσα στο κείμενο, φανερώνεται σε γυμνές κολύμβησεις και ένα γρήγορο περίπατο σε όλη την πόλη. Η ιστορία είναι τεταμένη σε όλη τη διάρκεια, με το πεπρωμένο της πρωταγωνίστριας της Ιωάννου να γίνεται σταδιακά πιο φανερό.

Η τρίτη ιστορία της Ιωάννου, «Σώζοντας τον Ιησού και τους Αποστόλους», τονίζει την επίδραση της θρησκείας στα ρόλα των γυναικών και τα φύλα.norms στην Κύπρο. Η Ιωάννου απεικονίζει την πορνεία και την αντίληψη της στη Λευκωσία μέσω του φακού μιας μεγαλύτερης γυναίκας και μιας νεαρής πόρνης.

Επικαλείται τη διαφθορά και τις βιβλικές στίχους, αναφερόμενη στη Μαρία Μαγδαληνή και τους στρατιώτες της Εθνικής Φρουράς και του ΟΗΕ. Η μισογυνία εμφανίζεται ως μια ενσταλμένη πίστη, και η υποκρισία της θρησκείας υπογραμμίζεται σε όλη τη διάρκεια.

Η θρησκεία ως μια ανακουφιστική κανονικότητα στην Κύπρο φέρνει επίσης στο φως, και οι αναγνώστες βλέπουν μια πρωταγωνίστρια να πασχίζει με την αποδοχή εκείνων που είναι διαφορετικοί από αυτήν. Οι ιστορίες των δύο χαρακτήρων της Ιωάννου перекrývονται, δημιουργώντας ένα εφέ push-and-pull όπου οι αναγνώστες μπορούν να κατανοήσουν και τις δύο προοπτικές, ολοκληρώνοντας με ανοιχτή αμοιβαία κατανόηση.

Η τελική ιστορία της συλλογής, «Το Μάτι της Κατσίκας», απεικονίζει τους ρόλους των γυναικών στους ανδρικούς χώρους, με την πρωταγωνίστρια να αναγκάζεται από την οικογένειά της να παρουσιάζεται ως άντρας για να κερδίσει το σεβασμό εκείνων γύρω της.

Η Ιωάννου εξερευνά το φύλο καθώς και την текτονική του φύλου σε όλη τη διάρκεια της ιστορίας, δείχνοντας στους αναγνώστες τους ανδρικούς χώρους μέσα από ένα θηλυκό φακό, καθώς και την μεταβαλλόμενη προοπτική μιας νεαρής γυναίκας που αναγκάζεται να παρουσιάζεται διαφορετικά για να γίνει αποδεκτή.

Η ιστορία απεικονίζει δύο αντίθετες εικόνες του αίματος· μια βίαιη, και μια φυσική, σχολιάζοντας την αποδοχή μιας βίαιης έλξης του αίματος έναντι μιας που κοιτάζεται λόγω της σύνδεσής της με τις γυναίκες.

Η εξέταση της συλλογής για τις γυναίκες στην Κύπρο αναγκάζει τους αναγνώστες να αμφισβητήσουν τους ρόλους του φύλου στο νησί. Η σοβαρή απεικόνιση της Ερατώ Ιωάννου για τη διαίρεση της Κύπρου είναι πιπερμένη με ποιητική γλώσσα, μαλακώνοντας τις σκληρές πραγματικότητες και ωραία απαθανατίζοντας το νησί και τους κατοίκους του.

Βρείτε το Not in the Ornamental Teapot εδώ.